Çocuklarda Takıntılar (Obsesif – Kompulsif Bozukluk)

Çocukluğun her döneminde bazı düşünce ve davranışlarla ilgili takıntılar olabilir.  Ancak çocuğun gündelik hayatını olumsuz olarak etkileyen takıntılar, Obsesif – Kompulsif Bozukluk (OKB) açısından bir uzman tarafından değerlendirilmelidir.

Çocuklarda Sık Görülen Takıntılar nelerdir?

Hastalık bulaşacağı düşüncesi, bu düşünce sonrası sık sık el yıkama, en ufak bir lekede giysilerini değiştirme, bir şeye dokunduğunda tekrar dokunma veya birisi dokunduğunda onun da karşısındakine dokunma isteği, eşyalarını yorucu biçimde düzenli tutmaya çalışma, yazı yazarken beğenmeyip sürekli olarak silip tekrar yazma, sürekli olarak bir şeyleri (kapı, çanta vb) kontrol etme, bir işi yaparken belirli sayılarda tekrar etme (Örneğin pantolonunu giymeden önce 5 kez giyip çıkarma, elini 3 kez yıkama vb.) gibi takıntılar olabilir.

Çocuklarda bazı takıntıların fark edilmesi daha zordur. Çoğu ebeveyn bunlara dikkat edemeyebilir. Bu gibi takıntılar bazı ritüeller şeklinde görülebilir. Örneğin çocuğun okuldan eve gidip gelirken hep aynı yolu tercih etmesi, farklı bir yoldan gitmesi gerektiğinde huzursuzluk hissetmesi. Yatmadan önce yapması gereken işleri her zaman belirli bir sıra ile ve belirli bir sürede yapması. Burada bir aksaklık yaşadığında huzursuzluk duyarak, bunları en baştan belirli bir sıra ile tekrar etmesi de dikkat edilmesi gereken belirtilerdendir.

Bu takıntılar zaman zaman biriktirme şeklinde de görülebilir. Çocuk hiçbir eşyasını atmak istemez, aldığı oyuncakların kutularını bile biriktirebilir.

Takıntılar düşüncelerde de olabilir. Ortada bir sebep yokken, çocuk anne veya babasının başına bir şey geleceğinden korkar ve sürekli olarak “İyi misiniz?” diye sorabilir. Bu zaman zaman zihninden çıkaramadığı kötü düşünceler (Dini konularla ilgili, istemeden zihninden küfür etme vb. ) de olabilir. Bu belirtilere bazen tikler de eşlik edebilir.

Hangi yaşlarda görülür?

Genelde 7-12 yaş arası görülmekle beraber nadiren daha erken veya daha geç de ortaya çıkabilir.

Ne zaman bir sorundur?

OKB de asıl kriter kişinin yaşamını olumsuz olarak etkilemesi ve kişinin bundan rahatsız olmasıdır. Ancak çocuklarda her zaman bu şekilde olmaz. Çocuklar genelde “Zaten olması gereken bu” veya “Ben bunlardan rahatsız olmuyorum” diyebilir. Ancak ebeveynler bu takıntıların çocukları ve kendileri için bir çileye dönüştüğünü fark ederler. Bu durum fark edildiğinde vakit kaybetmeden bir uzmandan yardım almak gereklidir.

Çocuğa Nasıl Yaklaşmak Gerekir?

Takıntıları konusunda çocuğa baskı yapmak, kızmak, azarlamak, uzun uzun öğütlerde bulunmak, bu davranışlarını toplum içinde teşhir etmek gibi tutumlar çocuğun kaygısını arttıracak, dolayısıyla takıntılı davranışlarını daha da derinleştirecektir. Yapılması gereken ilk iş bir ruh sağlığı uzmanından yardım almak olmalıdır.

Tanı ve Tedavi

Tanı bir psikiyatri uzmanı tarafından konur. Çocuklarda OKB tedavi edilmezse kronik hale dönüşebilir. Tedavi ise ilaç veya terapi ile ya da her ikisi ile beraber de gerçekleştirilebilir. Terapiler alanında özellikle Bilişsel Davranışçı Terapilerin etkinliği kanıtlanmış bir yöntemdir. Son zamanlarda EMDR terapisi de bu rahatsızlığın çözümünde hızlı ve etkili olabilmektedir.

Salih Deniz

2000 yılında Hacettepe Üniversitesi Psikoloji bölümünden mezun olmuş, yüksek lisansını Dokuz Eylül Üniversitesi, Klinik Sinirbilimler Anabilim Dalında tamamlamıştır. Ayrıca İstanbul Üniversitesi, Çocuk Gelişimi bölümünde ikinci lisans eğitimine devam etmektedir. Özel ve kamu kurumları olmak üzere, çeşitli eğitim kurumları, üniversite ve hastanelerde görevler almış, halen Bursa’da, çocuk ve ergen ruh sağlığı alanında klinik çalışmalarını sürdürmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir